+31 (0) 6 50284215 a.zijlstra95@chello.nl
Selecteer een pagina

Willem de Jong en het orgel

In de familiestamboom van “De Jong” is Willem III (*1877 -1965†) mijn grootvader. Naast zijn vrij groot veehouderschap op de boerderij Patri Votum, bekleedde hij in de dorpjes Vinkenveen en Waverveen diverse functies bij lokale instellingen zoals kerk en school. Eén van die nevenfunctie was kerkorganist in het kleine Gereformeerde kerkje te Vinkenveen in de periode ± 1915 tot 1935. Zijn deskundigheid op muzikaal gebied presenteerde zich uitsluitend op het beperkt aantal kerkelijke psalmen en gezangen. Hieruit maak ik nu op dat hij die deskundigheid nogal autodidactisch had verworven. Ik herinner mij nog dat ik tijdens een logeerverblijf bij mijn grootouders omstreeks 1950 in Breukelen na de lunch werd uitgenodigd om getuige te zijn van zijn orgelspelvaardigheid. Dan verdween onmiddellijk zijn Parkinson tremor. Hij genoot zichtbaar van zijn eigen muziek op het huisorgel. Een wijze les van hem: “” ik oefen altijd de onbekende psalmen, want als die door de predikant soms wordt opgegeven moet ik leiding geven aan de zang van de kerkgangers””. Een wijze raad die mij altijd is bijgebleven als: oefen vooral dat wat “nooit” voorkomt. Helaas heden ten dage vaak vergeten. Ik weet dat hij na de oorlog nog één keer werd uitgenodigd het klavier van het vernieuwde kerkorgel in de kerk te Vinkenveen te mogen beroeren.

Ondergetekende Willem IV (*1939-20??†) van de familiestamboom, die teruggaat tot jaar 1605, werd ook geacht zich die harmoniumvaardigheid eigen te kunnen maken. Ondanks vele lessen en oefenen zelfs op het kerkorgel te Mijdrecht werd duidelijk dat dit orgelspelvermogen niet erfelijk overdraagbaar was. Het fiasco heeft redelijk veel geld gekost.

Inmiddels is het vele jaren later. In mijn periode van werken voor de PUM, na pensioen, ben ik toevallig zo’n 15 jaar geleden o.a. in Rusland terecht gekomen voor het geven van bedrijfsadvies en symposia. Tevens heb ik ook nogal wat jongelui aan HBO instellingen les kunnen geven. Ook kwam ik in aanraking met de Stichting Vrienden van Sint Petersburg. En zowaar daar kwam het orgel weer te voorschijn. Deze Stichting heeft zich beijverd voor het plaatsen van een Nederlands orgel in de Nederlands Hervormde Kerk in St. Petersburg aan de Nevski Prospect nr 20. Als sponsor ben ik eigenaar geworden van één van de orgelpijpen (een middelgrote). Na vele jaren sparen is het de Stichting eindelijk in 2020 gelukt een vrijgevallen orgel uit een kerk in Bakkenveen naar Sint Petersburg te laten vervoeren en aldaar in de kerk te plaatsen ter vervanging van het exemplaar dat de sovjets er 80 jaar geleden uit hadden verwijderd. Dit alles heeft tot gevolg dat op het presentatiebord in die kerk in Sint Petersburg de naam van W. de Jong prijkt als mede financier van dit orgel.

Ik zie dit als een ode aan mijn grootvader, de amateur, dé organist van 90 jaar geleden in ons geboortedorpje Vinkenveen. Ik stel mij voor dat het geluid van mijn/zijn orgelpijp hem na-reist naar zijn hemelplekje (wel redelijk vooraan vermoed ik zo). Want daar geloofde hij stelling in. Ik hoop dat dit muziek instrument nog heel veel jaren gebruikt zal worden in Culturele en Kunstzinnige uitingen.