+31 (0) 6 50284215 a.zijlstra95@chello.nl
Selecteer een pagina

Op 11 juni 2020 kwamen de onderdelen van het complete “Mart Vermeulen” kerkorgel aan op Nevsky Prospekt 20, in Sint-Petersburg. Het orgel is een schenking van de stichting “Vrienden van St. Petersburg” aan de stad Sint-Petersburg. Het zal opgebouwd worden in de “kerkruimte” van de voormalige Nederlandse kerk in deze stad. De kerkruimte -een ronde zaal met koepel- bevindt zich in het kerkgebouw, dat nu dienst doet als bibliotheek.

Mei 2021 zijn de opbouw- en restauratiewerkzaamheden afgerond. Op het balkon van de kerkzaal staat een compleet orgel.

Eerste concerten worden al enkele maanden gegeven. Ik woon nu pas een serie van drie concerten bij, omdat ik door de Corona crisis ruim een jaar lang verhinderd ben naar Rusland af te reizen. Grote vragen zijn er: heeft het orgel genoeg capaciteit om de kerkruimte te vullen? Hoe zijn de klanken van de uit Nederland vervoerde orgelpijpen?

Op het eerste concert komen ruim 70 mensen af. Alle plaatsen bezet. Onder de luisteraars, kinderen, en pubers. Vooraf aan het concert speelt iedereen nog wat met zijn telefoon. . Zodra de eerste klanken de zaal in golven, is het muisstil. En dat blijft het tot de laatste toon. Drie kwartier zitten hier 70 mensen ademloos te luisteren naar de magische klanken uit dit instrument uit Nederland. De organiste -een leerling van de lokale muziekacademie- speelt een aantal klassieke stukken: De herfst uit de vier seizoenen van Vivaldi komt voorbij, Bach, Sweelinck en anderen.

Bij alle drie de concerten herhaalt zich het tafereel. Zodra het orgel begint te spelen luistert het publiek drie kwartier geboeid naar de klanken, die de rotonda zaal volledig vullen. Het brengt mij in de sfeer van vroeger toen in mijn kerk, de organist nog wel eens vol op het orgel ging. Ik heb sindsdien weinig meer met orgels, maar dit orgel ontroert me. Een club enthousiaste Nederlanders, met affiniteit voor Sint-Petersburg, weet met sponsorgelden een orgel te kopen. Schenkt dat vervolgens aan deze stad. En hier staat het nu. Op historische grond! 300 jaar lang immers was hier de Nederlandse Hervormde Kerk gevestigd. Deze kerk bezat een orgel. In 1927 is het kerkgebouw aan de Nevsky prospekt 20 geconfisqueerd. Het orgel is afgebroken en in het huidige Capella gebouw weer opgebouwd. Dan na bijna 100 jaar staat hier weer een orgel. En vinden er concerten plaats. Schitterend.

Het orgel klinkt prachtig. Ik ben geen kenner, maar het instrument vult de ruimte volledig. De klanken zijn authentiek en overtuigend. De directie van de bibliotheek heeft toegezegd, dat er een bas-unit aan het orgel zal worden toegevoegd. Het zal het geluid van dit instrument alleen maar rijker maken.

Nederlanders zijn en blijven geïnteresseerd in Rusland, ondanks de politiek, die er bedreven wordt. Als je de politiek links laat liggen, is een bezoek aan Sint-Petersburg een wondermooie ervaring, Als je er dan toch bent, breng dan zeker een bezoek aan de voormalige  Nederlandse kerk. Je kunt er vrijwel altijd naar binnen, want de bibliotheek heeft een publieke functie. Als je het geluk hebt, dat er iemand op het orgel speelt waan je je voor korte tijd terug in Nederland.

Vanuit een iets andere invalshoek beschrijft onze adviseur orgelzaken dit historische orgel.

=====

Historisch Nederlands orgel in de Nederlandse Kerk in St.Petersburg.

Onlangs is een uit het Friese Bakkeveen afkomstig kerkorgel geplaatst in de Nederlandse Kerk aan de Nevsky Prospekt in het Russische Sint-Petersburg. Dankzij grote inspanningen van de mensen van de Stichting Vrienden van Sint-Petersburg kon de lang gekoesterde wens : “weer een orgel in deze kerk” gerealiseerd worden. Na lang zoeken werd een betaalbaar en passend historisch orgel gevonden en geplaatst op de al bijna 100 jaar lege orgelgalerij. (het vorige orgel werd in de Sovjettijd uit de kerk genomen en in een concertzaal in St.Petersburg geplaatst, waar het nog staat).

Het is een instrument van de orgelbouwer Vermeulen , gebouwd in 1910. Het bevat echter veel pijpen uit het eind van de 18e eeuw, waardoor het orgel echt als een historisch instrument klinkt. En klinken doet het!  Ondanks dat het orgel maar acht stemmen heeft (nog uit te breiden met een 16 voet register op het pedaal) vult het orgel moeiteloos de prachtige en akoestisch zeer fraaie ruimte van de 19e eeuwse ronde kerk. Men is in Rusland dan ook zeer verguld met deze aanwinst voor de stad, hetgeen o.a. blijkt uit  de vele keren dat de Russische TV aandacht aan het instrument besteedde. Momenteel worden er al vaak concerten rondom het orgel in de kerk gehouden, terwijl er in de toekomst ook weer een kerkdienst zal plaatsvinden.

Hans van der Maarel – projectleider en bestuurslid van de stichting “Vrienden van St. Petersburg”

Otto Roelofsen – kerkorganist en Adviseur Orgelzaken van de stichting “Vrienden van St. Petersburg”